Co jest ważniejsze, rentowność pożyczki, czy pożyczkodawca?

 

Dzięki ogromnej liczbie pożyczek udzielanych przez wielu różnych pożyczkodawców na całym świecie, platforma Mintos jest świetnym sposobem na stworzenie bardzo zdywersyfikowanego pożyczkowego portfela inwestycyjnego. Pomimo tego, że dywersyfikacja jest najważniejszym elementem osiągania długoterminowych celów finansowych przy równoczesnym minimalizowaniu ryzyka, to wciąż pozostaje pytanie: w które pożyczki zainwestować? Powinniśmy kierować się rentownością pożyczki, czy raczej stabilnością finansową pożyczkodawcy? A może jednym i drugim? Czy rentowność pożyczki ma w ogóle jakiekolwiek znaczenie, jeśli pożyczki są objęte gwarancją wykupu przez pożyczkodawcę?

Zadaliśmy te pytania inwestorom i obserwowaliśmy ich dyskusję na ten temat na forach. Martins Valters, COO/CFO i współzałożyciel Mintos, zdecydował się poświęcić swój czas by włączyć się w tę dyskusję i przedstawić nasze spojrzenie na tę kwestię.

Inwestorzy na rynku Mintos mają do wyboru szeroki wachlarz pożyczek. Staramy się zapewnić świetną jakość obsługi i sprawić, aby inwestowanie w pożyczki było łatwe i przejrzyste. Równie wiele pracy wkładamy w strukturę prawną oraz kwestie prawne i techniczne, których inwestorzy zwykle nie dostrzegają, gdyż pozostają one dla nich niewidoczne.

W ogólnym ujęciu, dokonując inwestycji w pożyczkę, inwestorzy nabywają prawa do roszczeń wobec pożyczkobiorcy na podstawie umowy cesji, w której pożyczkodawca przenosi (ceduje) na inwestora roszczenie wobec pożyczkobiorcy wynikające z umowy pożyczki. Oznacza to, że od tej pory pożyczkobiorca jest winien pieniądze inwestorom. Nazywamy to strukturą bezpośrednią. W niektórych przypadkach, szczególnie ze względu na regulacje prawne w poszczególnych krajach, wykorzystujemy strukturę pośrednią, w której inwestorzy kupują roszczenia wobec pożyczkodawcy, a nie wobec pożyczkobiorcy. W strukturze pośredniej pożyczkodawca jest winien pieniądze inwestorom, jednakże spłata nadal jest uzależniona od płatności dokonywanych przez ostatecznego pożyczkobiorcę, a udzielone pożyczkobiorcom pożyczki są zobowiązaniami zaciągniętymi w imieniu Mintos. Więcej na temat obu struktur można przeczytać tutaj.

Niezależnie od struktury inwestycji, każdy pożyczkobiorca dokonuje płatności zgodnie z zawartymi umowami pożyczkowymi. Otrzymana część kapitałowa płatności zmniejsza wartość bilansową inwestycji inwestorów w pożyczkę, natomiast odsetki i opłatę za opóźnioną płatność uznaje się za dochody inwestorów. Innymi słowy, inwestorzy zarabiają na swoich inwestycjach, gdy pożyczkobiorcy spłacają pożyczki.

Znaczenie rentowności pożyczki

W konsekwencji, dyscyplina spłat dokonywanych przez pożyczkobiorców jest najważniejszym czynnikiem w zakresie generowania zysków przez inwestorów. Po wprowadzeniu każdego pożyczkodawcy na rynek, zwracamy uwagę przede wszystkim na rentowność pożyczki. Sprawdzamy, czy na podstawie historycznej rentowności pożyczek, możemy mieć pewność, że pożyczki pochodzące od danego pożyczkodawcy zapewnią inwestorom na naszym rynku stopy zwrotu przy akceptowalnym poziomie ryzyka. Jeżeli rentowność pożyczek nie jest zadowalająca, nie wprowadzamy pożyczkodawcy na rynek, a jego pożyczki nie będą oferowane inwestorom. Jest to kwestia, która nie podlega negocjacjom i jest ściśle związana z naszym procesem due dilligence.

Przykładowo, jeśli pożyczka wynosi 2 000 euro i jest oferowana inwestorom z 10-proc. stopą zwrotu, wówczas spodziewana spłata pożyczki (tj. całkowita spłata pożyczki) powinna wynosić co najmniej 2 000 euro kwoty kapitału plus 10% odsetek w skali roku, obliczonych dla danego okresu. W przypadku, gdy wynosi ona mniej, takiej pożyczki nie wprowadzimy na nasz rynek. W rzeczywistości, spłata pożyczki powinna być wyższa, ponieważ pożyczkodawcy muszą również pokryć swoje koszty operacyjne — marketing, obsługa pożyczkobiorców, odzyskiwanie środków itp. — a także zapewnić marżę zysku (więcej informacji na ten temat można znaleźć tutajna blogu, w naszym ostatnim poście na temat struktury kosztów pożyczek krótkoterminowych).

Jak oceniamy rentowność pożyczki w Mintos?

W Mintos przeprowadzamy analizę historyczną, aby ocenić jakość portfela pożyczek. Oznacza to, że klasyfikujemy pożyczki według okresu początkowego lub „historii” (zwykle za miesiąc kalendarzowy) i śledzimy ich rentowność — ile pożyczek zostało spłaconych, ile z nich ma opóźnienia oraz ile nie zostało spłaconych. Pozwala to lepiej zrozumieć rentowność pożyczek w czasie, ponieważ nie jest ona obciążona zmianami zachodzącymi w całym portfelu.

Elementem analizy historycznej jest sprawdzenie spłat — całkowita otrzymana spłata kapitału, odsetek i wszelkich innych opłat dotyczących przyznanego kapitału. Szczególną uwagę zwracamy na okres spłaty oraz jaki procent przyznanego kapitału stanowi całkowita spłata. Okres spłaty pokazuje, ile miesięcy zajmie otrzymanie spłaty równej kwocie przyznanego kapitału pożyczki. Wskaźnik ten powinien być ściśle skorelowany z okresem, na jaki została udzielona pożyczka. Spowolnione dokonywanie płatności i niska całkowita kwota spłaty mogą wskazywać na problemy z udzieleniem pożyczki i/lub z procesem jej windykacji.

Poniżej przedstawiono przykładową analizę spłaty dla 8–10-miesięcznych pożyczek osobistych. Jak pokazano na wykresie, historyczna spłata wynosi 100% w ciągu 5–7 miesięcy, a końcowe płatności są na poziomie 120% po 9–11 miesiącach dla wszystkich roczników, zapewniając w ten sposób około 20-proc. roczną stopę zwrotu. W oparciu o analizę historycznych zapisów, ustaliliśmy, że rentowność pożyczki jest zadowalająca oraz że takie pożyczki powinny zapewniać inwestorom stopy zwrotu skorygowane o poziom ryzyka, a także generować dostateczną całkowitą spłatę dla pożyczkodawcy, aby pokryć ponoszone przez niego wydatki i marżę zysku.

Wielu pożyczkodawców na rynku Mintos prowadzi działalność w kilku krajach jednocześnie, a niektórzy z nich oferują więcej niż tylko jeden produkt pożyczkowy. Dokonujemy oceny każdego nowego kraju i produktu pożyczkowego oddzielnie. Oznacza to, że pożyczkodawca może udzielać najbardziej rentownych pożyczek i obsługiwać je w jednym kraju, ale jeśli spłaty tych pożyczek w innym kraju są opóźnione lub nie mają wystarczającej rentowności, nie zezwalamy na wprowadzenie na nasz rynek pożyczek z tego kraju. To samo dotyczy nowych produktów pożyczkowych. Możemy również stosować różne kryteria dla pożyczek pochodzących od jednego pożyczkodawcy w tym samym kraju. Przykładowo, możemy stwierdzić, że istnieje znacząca różnica w rentowności pomiędzy pożyczkami udzielonymi nowym klientom, a pożyczkami udzielonymi obecnym klientom, tj. ponownym pożyczkobiorcom. Może to szczególnie dotyczyć pożyczek krótkoterminowych, w przypadku których rentowność pożyczek udzielanych stałym pożyczkobiorcom może być zadowalająca, podczas gdy rentowność pożyczek dla nowych klientów nie jest zadowalająca. W takim przypadku, nałożylibyśmy ograniczenia na pożyczkodawcę i zezwolilibyśmy na wprowadzanie na rynek pożyczek jedynie dla stałych pożyczkobiorców.

Niestety, niekiedy pożyczkobiorcy nie są w stanie dotrzymać terminów spłat swoich pożyczek. Może być to spowodowane utratą pracy, złym zarządzaniem finansami osobistymi lub wieloma innymi czynnikami. Niedotrzymanie przez pożyczkobiorcę warunków jest częścią działalności pożyczkowej. Niespłacone zadłużenia mogą się bardzo różnić w zależności od rodzajów pożyczek, krajów, a nawet pożyczkobiorców tego samego rodzaju pożyczki w tym samym kraju. Jednakże, nie ma prostej odpowiedzi na pytanie „jaki jest odpowiedni poziom niespłaconych przez pożyczkobiorców zobowiązań”. Rentowność pożyczki należy rozpatrywać w kontekście wielu innych czynników, w tym odsetek karnych naliczanych pożyczkobiorcom. Może się zdarzyć, że pożyczki o wyższych stopach niespłacalności mogą przynieść ostatecznie wyższe zyski w porównaniu z pożyczkami o niższych stopach niespłacalności, ponieważ w pierwszym przypadku pożyczkobiorcy płacą wyższe odsetki, co rekompensuje niespłacone zobowiązania w całym portfelu.

Powstaje pytanie: czy inwestorzy powinni rozpatrywać rentowność pożyczek na podstawie indywidualnych pożyczek, czy też na podstawie portfela? Ogólnie rzecz biorąc, sprawdzając rentowność pożyczek inwestorzy powinni rozpatrywać swoje inwestycje jako portfel, a nie jako odrębne pojedyncze inwestycje. Powodem jest dywersyfikacja. Jeżeli inwestor zainwestował 1 000 euro w jedną pożyczkę, a szacowane prawdopodobieństwo niespłaconych pożyczek wynosi 5%, i jeżeli ten konkretny pożyczkobiorca nie spłaci swoich zobowiązań, inwestor ryzykuje utratę całej kwoty. Jednak, jeżeli zamiast tego inwestor zainwestuje 1 000 euro w 100 pożyczek, po 10 euro w każdą z takim samym 5-proc. prawdopodobieństwem niespłacenia pożyczki, wówczas istnieje ryzyko, że średnio 5% pożyczek nie zostanie spłaconych. Pozostałych 95 pożyczkobiorców będzie regularnie spłacało swoje zobowiązania, a otrzymany zwrot w czasie powinien z nadwyżką zrekompensować niespłacone zobowiązania. Nawet jeśli oczekiwana niespłacalność jest taka sama w obu przypadkach, zmienność zwrotów będzie znacznie wyższa, niż gdy inwestujemy tylko w jedną pożyczkę. Dywersyfikacja jest niezwykle istotna, dlatego utworzyliśmy oddzielną serię postów na blogu o tym, w jaki sposób inwestorzy mogą dywersyfikować swój portfel inwestycyjny na naszym rynku, o czym można przeczytać tutaj.

Co z pożyczkami z gwarancją wykupu?

Inwestorzy powinni przede wszystkim zwracać uwagę na rentowność pożyczki. Co się dzieje w przypadku pożyczek z gwarancją wykupu, gdy pożyczkodawca gwarantuje, że wykupi konkretną pożyczkę od inwestora, jeśli pożyczkobiorca spóźnia się ze spłatą 60 dni lub więcej? Częstym błędem dotyczącym pożyczek objętych gwarancją wykupu jest przekonanie, że inwestorzy inwestują w pożyczkodawcę, nie w pożyczki, a wówczas rentowność pożyczki nie ma znaczenia. Nie jest to prawdą.

Aby wyjaśnić, dlaczego rentowność pożyczki nadal ma największe znaczenie, chcielibyśmy dokładniej wyjaśnić sposób działania gwarancji wykupu. Gwarancja wykupu jest udzielana przez pożyczkodawcę. Jeżeli pożyczkobiorca spóźnia się ze spłatą o 60 lub więcej dni, pożyczka jest automatycznie wykupywana przez pożyczkodawcę według wartości nominalnej niespłaconego kapitału plus naliczone odsetki. Tutaj ważne jest zrozumienie, skąd pochodzą środki na pokrycie gwarancji wykupu. Środki na wykupienie pożyczek z opóźnieniem w spłacie pochodzą ze spreadu stopy procentowej generowanego przez pożyczkodawcę.

Spread stopy procentowej to różnica pomiędzy opłatami pobieranymi od pożyczkobiorców, a tym, co jest przekazywane inwestorom. Przykładowo, załóżmy, że pożyczkodawca udziela 100 pożyczek po 1 000 euro każda i przekazuje je inwestorom. Pożyczkodawca pobiera od pożyczkobiorcy oprocentowanie w wysokości 30% rocznie, a oczekiwana stopa niespłacalności tych pożyczek wynosi 10%. Na rynku Mintos pożyczkodawca ma dwie możliwości sprzedaży tych pożyczek inwestorom — z gwarancją wykupu lub bez niej. Zakładając, że pożyczkodawca sprzedaje pożyczki bez gwarancji wykupu (tzn., że to inwestorzy ponoszą ryzyko niespłacalności) i daje inwestorom oprocentowanie w wysokości 20%, inwestorzy na koniec roku osiągnęliby zysk netto w wysokości 8% — mogli stracić kapitał w wysokości 10 000 euro, ale mogli zarobić 18 000 euro na odsetkach z tytułu udzielonych pożyczek w przypadku, jeśli pożyczki się spłacą (20% * 90 000 euro), czyli 8 000 euro zysku netto z zainwestowanych 100 000 euro. W tym przypadku, wszelkie przepływy pieniężne pochodzą bezpośrednio z płatności dokonywanych przez pożyczkobiorców.

Alternatywnie, pożyczki mogą być sprzedawane inwestorom z gwarancją wykupu, ale zamiast stopy procentowej w wysokości 20% są one sprzedawane ze stopą procentową wynoszącą 8%. W tym przypadku, przepływy pieniężne dla inwestorów składają się z dwóch części. Pierwsza to płatności otrzymywane od pożyczkobiorców: 90 000 euro kapitału, a 8% z 90 000 euro, to 7 200 euro odsetek. Druga część przepływów pieniężnych dla inwestorów to płatności z tytułu wykupu otrzymane od pożyczkodawcy – 10 000 euro kapitału (10% ze 100 000 euro) plus naliczone odsetki w wysokości 800 euro (8% * 10 000 euro) dla pożyczek niespłaconych. Wynik netto jest taki sam, jak w przypadku pożyczki bez gwarancji wykupu – inwestorzy osiągają 8% zysku netto, a pożyczkodawca zarabia 9 000 euro na pokrycie kosztów i marży zysku.

Mimo tego, że środki na gwarancję wykupu rzeczywiście pochodzą od pożyczkodawcy, należy mieć na uwadze to, że są to pieniądze, które pożyczkodawca zarabia dzięki dodatkowemu spreadowi. W przypadku pożyczek sprzedawanych bez gwarancji wykupu, pożyczkodawca zarabia 10% odsetek (30% kwoty całkowitej minus 20% przekazane inwestorom), natomiast w przypadku pożyczek sprzedawanych z gwarancją wykupu, pożyczkodawca zarabia 22% (30% kwoty całkowitej minus 8% przekazane inwestorom). Przy dodatkowych 12% pożyczkodawca zarabia dodatkowe 10 800 euro (12% * 90 000 euro), co pozwala mu pokryć koszty gwarancji wykupu i wypłacić inwestorom 10 000 euro plus naliczone odsetki w wysokości 800 euro w przypadku pożyczek opóźnionych o 60 dni lub więcej.

Rozważając, czy pożyczkodawca może wprowadzać na rynek pożyczki z gwarancją wykupu, bardzo ważne jest dla nas to, czy gwarancja wykupu została udzielona z dodatkowego spreadu. Jeśli w portfelu pożyczkowym nie widzimy, aby wykup mógł być pokryty z dodatkowego spreadu, nie zezwalamy pożyczkodawcy na udzielenie gwarancji wykupu.

W rezultacie, nawet w przypadku pożyczek z gwarancją wykupu, nadal najważniejsza jest rentowność pożyczki. Jeżeli pożyczki wykazują oczekiwaną rentowność, pożyczkodawca generuje wystarczająco dużo dodatkowych spreadów, aby pokryć gwarancję wykupu. Z drugiej strony, gdyby rentowność pożyczki pogorszyła się, a faktyczny wskaźnik niespłacalności okazałby się wyższy niż oczekiwano, pożyczkodawca napotkałby trudności z wywiązaniem się z gwarancji wykupu.

Rola pożyczkodawcy

Skoro to rentowność pożyczki jest najważniejszą kwestią przy inwestowaniu w pożyczki na rynku Mintos, to jaką rolę ma pożyczkodawca i dlaczego inwestorzy powinni zwracać uwagę na jego działalność?

Przede wszystkim, pożyczkodawca odgrywa kluczową rolę w obsłudze pożyczek i pobieraniu płatności od pożyczkobiorców. Jakość, stabilność i doświadczenie pożyczkodawcy jako podmiotu obsługującego, wpływa bezpośrednio na rentowność pożyczki. Gdy pożyczkodawca jest stabilnym podmiotem obsługującym, inwestorzy mogą mieć pewność, że płatności od pożyczkobiorcy będą przyjmowane i dystrybuowane w sposób uporządkowany, a jedyną rzeczą, która ma znaczenie, jest rentowność pożyczki. Jednak w przypadku, gdyby pożyczkodawca zakończył działalność i przestał obsługiwać pożyczki, wystąpiłyby przerwy w przyjmowaniu płatności od pożyczkobiorców i przekazywaniu ich inwestorom. Wynika to z tego, że Mintos potrzebuje czasu, aby wkroczyć i wprowadzić rezerwowy podmiot obsługujący te pożyczki, dlatego rentowność pożyczki może ulec pogorszeniu. Z tego powodu w Mintos zwracamy szczególną uwagę na pożyczkodawców jako podmioty obsługujące i analizujemy doświadczenie zarządu i kadry, sytuację finansową pożyczkodawcy, zasady i procedury, kontrole oraz historyczne wyniki obsługi, aby upewnić się, że możemy z pewnością stwierdzić, że pożyczkodawca będzie mógł obsługiwać pożyczki.

W Mintos uważamy, że utrata pożyczkodawcy jako podmiotu obsługującego jest prawdopodobnie głównym ryzykiem, z którym borykają się inwestorzy dokonujący inwestycji w pożyczki. Na wypadek, gdyby pożyczkodawca zakończył działalność, wprowadziliśmy rozwiązania zapewniające, że inwestorzy będą nadal otrzymywać płatności z tytułu pożyczek, w które zainwestowali na rynku Mintos. Jako przedstawiciele inwestora przejmiemy zarządzanie roszczeniem wobec pożyczkodawcy i przekażemy je dowolnemu podmiotowi zewnętrznemu, według uznania Mintos. Najlepszym sposobem na zmniejszenie ryzyka utraty podmiotu obsługującego pożyczki jest posiadanie rezerwowego podmiotu obsługującego, który od zaraz jest gotowy do natychmiastowego przejęcia obowiązków pożyczkodawcy, gdy ten nie będzie w stanie obsługiwać pożyczek. Oczywiście posiadanie rezerwowego podmiotu obsługującego od zaraz zwiększa koszty wprowadzenia, a to ostatecznie zmniejszałoby zyski inwestorów.

Po drugie, pożyczkodawca odgrywa fundamentalną rolę przy wprowadzaniu i udzielaniu pożyczek. Jeżeli standardy udzielania mają niską jakość, wówczas pożyczki pochodzące od danego pożyczkodawcy będą prezentować gorszą rentowność, a to bezpośrednio wpłynie na zyski inwestorów. Czynniki takie jak doświadczenie pożyczkodawcy i zarządu, zarządzanie i kontrola ryzyka oraz proces oceny ryzyka związanego z zabezpieczeniami mają kluczowe znaczenie przy analizie pochodzenia pożyczkodawcy i udzielania pożyczek.

Wreszcie, w przypadku pożyczek z gwarancją wykupu, pożyczkodawca jest również dostawcą gwarancji wykupu. Tutaj zwracamy szczególną uwagę na sytuację finansową pożyczkodawcy, aby ocenić, czy pożyczki mogą być udzielane z gwarancją wykupu, co jest szczególnie ważne na początku ze względu na czas, który jest potrzebny, aby uzyskać dodatkowy spread stóp procentowych. Jednakże, jak wspomniano wyżej, gwarancja wykupu jest pokrywana dzięki dodatkowemu spreadowi stopy procentowej, który utrzymuje pożyczkodawca. Jedynie w przypadkach, w których pogorszyłaby się rentowność pożyczek, a stopy niespłacalności przekraczałyby oczekiwane wielkości, stabilność finansowa pożyczkodawcy miałaby znaczenie.

Należy zauważyć, że rentowność pożyczek ma bezpośredni wpływ na ogólną stabilność pożyczkodawcy. Jeżeli rentowność pożyczki jest dobra, będzie to miało bezpośredni pozytywny wpływ na pożyczkodawcę i przyczyni się do jego lepszych wyników finansowych i sytuacji finansowej. To z kolei sprawi, że pożyczkodawca będzie bardziej stabilnym podmiotem obsługującym pożyczki. Z drugiej strony, poważny spadek rentowności pożyczek może znacząco wpłynąć na sytuację finansową pożyczkodawcy, a nawet obniżyć jego wartość jako takiego.

Podsumowując

W inwestycjach w pożyczki liczy się przede wszystkim rentowność pożyczki. Pożyczki, które są spłacane zgodnie z założeniami, zapewnią inwestorom oczekiwane zyski. Z drugiej strony, nierentowne pożyczki będą miały negatywny wpływ na zwroty z inwestycji, nawet jeśli pożyczkodawca udziela gwarancji wykupu. Jednocześnie, pożyczkodawca odgrywa kluczową rolę jako podmiot obsługujący pożyczkę, ale także jako podmiot inicjujący i udzielający oraz jako dostawca gwarancji wykupu w przypadku, gdy stopy niespłacalności są wyższe niż oczekiwano. Inwestorzy mogą inwestować w pożyczki o dobrej rentowności, ale jeśli ryzyko pożyczkodawcy jako kontrahenta jest wysokie, inwestorzy mogą wymagać wyższych spodziewanych zwrotów, aby zrekompensować dodatkowe ryzyko. Z drugiej strony, jeśli ryzyko pożyczkodawcy jako kontrahenta jest niskie, inwestorzy muszą zadowolić się niższymi oczekiwanymi zwrotami.

W żadnym przypadku nie można lekceważyć znaczenia dywersyfikacji, niezależnie od poszczególnych pożyczkobiorców, rodzajów pożyczek, pożyczkodawców, krajów itp. Większość specjalistów od inwestycji zgadza się, że dywersyfikacja jest najważniejszym elementem osiągania długoterminowych celów finansowych, przy jednoczesnej minimalizacji ich ryzyka. Dlatego w Mintos mamy własne powiedzenie: nie inwestuj wszystkich swoich pieniędzy w jedną pożyczkę, dywersyfikuj!

Patrząc w przyszłość

W Mintos zależy nam na oferowaniu prostych, przejrzystych i zdywersyfikowanych możliwości inwestowania. Uważamy, że inwestorzy, aby podjąć dobrze przemyślane decyzje, w które pożyczki zainwestować, potrzebują więcej informacji na temat zarówno pożyczek, jak i samych pożyczkodawców. Dlatego też, podejmujemy szereg działań wewnętrznych. W nadchodzących miesiącach inwestorzy mogą spodziewać się:

– więcej informacji na temat poszczególnych pożyczek (np. jak ostatnio dodana rzeczywista roczna stopa oprocentowania (RSO), którą obciążony jest pożyczkobiorca);

– informacji na temat rentowności pożyczki w oparciu o dane historyczne w formie przyjaznej użytkownikowi;

– sprawnego i terminowego udostępniania rocznych i kwartalnych raportów pożyczkodawcy;

– ratingów Mintos dotyczących pożyczkodawców, których rating odzwierciedla ryzyko kontrahenta;

– wprowadzenia rezerwowego podmiotu obsługującego dla większych pożyczkodawców w większych krajach.

Dziękujemy za czas poświęcony na przeczytanie tego postu. Jak zawsze, bardzo cenimy sobie Wasze opinie. W przypadku jakichkolwiek pytań, prosimy o zadawanie ich w komentarzach poniżej lub przesyłanie na adres: [email protected]

Komentarze

Szukanie

Important

No posts found.

Podążaj za nami